Rodzice mają prawo i obowiązek kontaktowania się ze swoim dzieckiem, niezależnie od tego, czy posiadają pełnię władzy rodzicielskiej. Po rozwodzie konieczne jest ustalenie, jak będą wyglądały takie spotkania. Kiedy warto wystąpić o kontakty z dzieckiem i jak dojść do porozumienia?
Jaka jest różnica między zabezpieczeniem kontaktów a ich ostatecznym uregulowaniem?
Zabezpieczenie kontaktów ma charakter tymczasowy i obowiązuje jedynie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Jego celem jest szybkie uregulowanie relacji między rodzicem a dzieckiem na czas trwania postępowania, które może ciągnąć się przez wiele miesięcy.
Ostateczne uregulowanie kontaktów z dzieckiem następuje w wyroku rozwodowym lub odrębnym postanowieniu sądu. Na tym etapie określa się docelowe zasady spotkań, które powinny być realizowane po rozwodzie przez obojga małżonków.
Co ważne, harmonogram ustalony w ramach zabezpieczenia kontaktów może różnić się od tego, który zostanie przyjęty po zakończeniu sprawy.
Ustalenie kontaktów z dzieckiem – jakie masz możliwości?
W Polsce opieka naprzemienna po rozwodzie wciąż jeszcze jest rzadkością i dotyczy jedynie ok. 3% wszystkich rozstań. Zdecydowanie częściej dziecko mieszka na stałe z jednym z rodziców, a drugi realizuje ustalone kontakty. Jeśli opiekunowie nie potrafią wypracować wspólnego kompromisu, kwestię opieki oraz częstotliwości spotkań z drugim rodzicem musi rozstrzygnąć sąd.
Ustalenie kontaktów z dzieckiem ma na celu zabezpieczenie jego prawa do wychowania przez oboje rodziców, a także utrzymanie silnej więzi emocjonalnej z opiekunem, z którym dziecko nie mieszka na co dzień. Sprawdź, jakie masz możliwości w tym zakresie.
Porozumienie między rodzicami
Najprostszym i najkorzystniejszym rozwiązaniem jest samodzielne ustalenie zasad kontaktów między rodzicami. Takie porozumienie może określać m.in. dni spotkań, weekendy, wakacje, święta czy częstotliwość kontaktu telefonicznego.
Kontakty ustalone przez sąd
Gdy rodzice nie potrafią dojść do porozumienia, konieczne może być złożenie wniosku do sądu rodzinnego. Wówczas to sąd ustala harmonogram kontaktów, biorąc pod uwagę przede wszystkim dobro dziecka, relacje z obojgiem rodziców, a także opinie specjalistów, jeśli zostały sporządzone na potrzeby postępowania.
Opieka naprzemienna
W przypadku opieki naprzemiennej dziecko mieszka na zmianę u obojga rodziców według określonego harmonogramu, np. tydzień u matki i tydzień u ojca. Takie rozwiązanie wymaga jednak dobrej komunikacji między rodzicami, zbliżonych warunków życia i gotowości do współpracy.
Kontakty w obecności drugiego rodzica lub kuratora
Jeżeli istnieją obawy dotyczące bezpieczeństwa dziecka albo relacji rodzica z dzieckiem, sąd może zdecydować, że spotkania będą odbywały się w obecności drugiego rodzica, kuratora lub innej wskazanej osoby.
Kontakty ograniczone
W niektórych sytuacjach sąd może ograniczyć formę kontaktów, np. wyłącznie do rozmów telefonicznych, wideorozmów lub krótszych spotkań. Takie rozwiązania mogą być stosowane tylko wtedy, gdy wymaga tego dobro dziecka.
Zakaz kontaktów
Może zostać orzeczony przez sąd w sytuacjach, gdy kontakty mogłyby zagrażać zdrowiu, bezpieczeństwu lub prawidłowemu rozwojowi dziecka.
Dostępne formy kontaktów z dzieckiem
Kontakty z dzieckiem mogą przybierać różne, wymienione poniżej formy, dostosowane do jego wieku, potrzeb i sytuacji rodzinnej.
- Spotkania osobiste w miejscu zamieszkania dziecka
- Spotkania osobiste poza miejscem zamieszkania dziecka
- Kontakty telefoniczne i online
- Wyjazdy wakacyjne i ferie
- Święta i ważne uroczystości rodzinne
Co zrobić, gdy drugi rodzic utrudnia kontakty z dzieckiem?
Utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica to bardzo częsta praktyka, dlatego warto wiedzieć, jak w takiej sytuacji należy postępować. Polskie prawo przewiduje możliwość przeprowadzenia postępowania wykonawczego, które pozwoli wyegzekwować kontakty z dzieckiem. W przypadku utrudniania spotkań adwokaci zalecają:
- dokumentowanie każdego naruszenia,
- próbę polubownego wyjaśnienia sprawy,
- złożenie wniosku o zagrożenie nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej, zgodnie z art. 598¹⁵ K.p.c., a następnie, jeśli to konieczne sąd może nakazać rodzicowi zapłatę wskazanej sumy za każde niewykonane lub utrudnione spotkanie (art. 598¹⁶ K.p.c.).
W trudnych przypadkach możesz też rozważyć zmianę sposobu wykonywania kontaktów lub zmianę sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej.
Nasza kancelaria specjalizuje się w prawie rodzinnym i opiekuńczym. Oferujemy profesjonalne wsparcie w przygotowaniu odpowiednich wniosków i reprezentowanie klientów przed sądem.
Ustalanie kontaktów z dzieckiem po rozwodzie – na jakie rozwiązanie warto się zdecydować?
Porozumienie wychowawcze rodziców jest formą preferowaną przez sąd, dlatego zwykle przychyla się on do ustaleń wypracowanych przez opiekunów. Wspólne stanowisko pozwala lepiej dostosować harmonogram spotkań do realnych potrzeb dziecka i możliwości rodziców.
Ważne jest także, aby ustalenia były jak najbardziej szczegółowe i obejmowały nie tylko regularne kontakty, ale również wakacje, ferie, święta oraz inne uroczystości rodzinne. Precyzyjnie sformułowane zapisy ułatwiają realizację kontaktów i ograniczają późniejsze konflikty.
W Kancelarii Adwokackiej Agaty Urbanowskiej wspieramy klientów zarówno w negocjowaniu treści porozumienia, jak i wszelkich innych działaniach związanych z ustalaniem kontaktów z dzieckiem. Umów się na konsultację, aby uzyskać profesjonalną poradę prawną w tej sprawie.
Zachęcamy również do zapoznania się z artykułem: Zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem.